Đạo làm người

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Chùa Phật Tích là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia hiện còn lưu giữ được những di tích cổ của Phật giáo với số lượng lớn và đa dạng.

Cũng giống như chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Phật Tích là một di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu mà các nhà nghiên cứu khoa học xã hội, mỹ thuật, tôn giáo học trong và ngoài nước rất quan tâm tìm kiếm. hiểu không. Sự quan tâm đó được khơi gợi từ những nét độc đáo của ngôi chùa.

Bạn Đang Xem: Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Lịch sử xây dựng chùa Phật Tích ở Bắc Ninh

Theo các tài liệu cổ, chùa Phật Tích được xây dựng vào năm Long Thụy Thái Bình thứ 4 (1057) với nhiều kiến ​​trúc ngang dọc. Chùa được xây dựng từ thời Lý nhưng chùa thời Lý không còn nữa nên đã bị phá bỏ và xây mới.

Năm 1066, vua Lý Thánh Tông ra lệnh xây một ngôi tháp cao. Sau khi tháp đổ, hiện ra tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh nguyên khối, dát vàng. Để ghi nhận sự xuất hiện kỳ ​​diệu của pho tượng này, làng Hoa Kê (gà lửa) cạnh chùa đã đổi tên thành làng Phật Tích.

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Bản khắc Vạn Phúc Đại Thiên Từ Bi năm Chính Hòa thứ bảy (1686) ca ngợi vẻ đẹp của cảnh chùa: “Làm phong cảnh Tiên Du, nổi tiếng núi Phật Tích, đứng ở Càn phương (hướng nam) có Phượng. núi Linh bao bọc, bên tả Thanh Long nước chảy quanh co, bên hữu Bạch hổ ôm núi, trên đỉnh đình là bàn thạch… ”

Năm 1071, vua Lý Thánh Tông đi du ngoạn khắp vùng Phật Tích và cho viết chữ “Phật” dài tới 5m khắc trên phiến đá đặt trên sườn núi. Bà Nguyên Phi Ỷ Lan đã góp phần quan trọng trong buổi đầu xây dựng chùa Phật Tích.

Lúc bấy giờ, vua Trần Nhân Tông đã cho xây dựng một thư viện lớn và điện Bảo Hòa trong chùa. Sau khi khánh thành, vua Trần Nhân Tông đã sáng tác tập thơ “Bảo Hoa Dư bút” gồm 8 quyển. Vua Trần Nghệ Tông dùng Phật Tích làm nơi tổ chức kỳ thi Thái học sinh (thi Tiến sĩ).

Vào thời Lê, niên hiệu Chính Hòa thứ 7 đời vua Lê Hy Tông, năm 1686, chùa được xây dựng lại với quy mô rất lớn, có giá trị nghệ thuật cao và được đổi tên là chùa Vạn Phúc. Người có công trong việc xây dựng này là Bà Chúa Xứ Trần Ngọc Am – vợ lẽ đầu tiên của Chúa Thành Đô Vương Trịnh Tráng, khi bà rời phủ Chúa về tu hành tại ngôi chùa này. Bia đá còn ghi lại cảnh đền đài nguy nga: “… Trên đỉnh núi, một tòa bằng đá mở ra, bên trong sáng như ngọc bích. Hội trường rộng và to, sáng sủa và kín mít. Bậc thềm trước có mười con vật lớn bằng đá, phía sau là Ao Rồng, trên lầu cao vẽ phượng hoàng và sao Bò, sao Đậu lấp lánh, lầu rộng và bàn tay rồng vươn lên trời sao. hồng… ”. Thời vua Lê Hiển Tông (1740 – 1786), một đại tiệc linh đình đã được tổ chức tại đây.

Nhưng rồi sự huy hoàng, thịnh vượng của chùa Phật Tích chỉ tồn tại sau gần 300 năm. Kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, chùa bị tàn phá nhiều. Chùa bị quân Pháp thiêu rụi hoàn toàn vào năm 1947.

Hòa bình lập lại (1954) đến nay, chùa Phật Tích từng bước được trùng tu. Năm 1959, Bộ Văn hóa cho tôn tạo lại 3 ngôi chùa nhỏ để đặt tượng Phật A Di Đà bằng đá quý. Tháng 4 năm 1962, chính quyền công nhận chùa Phật Tích là di tích lịch sử văn hóa.

Cảnh và kiến ​​trúc chùa Phật Tích Bắc Ninh

Chùa có nền tháp hình vuông, kích thước chân tháp 9,1m x 9,1m, tường tháp dày trung bình 2,4m, lòng tháp 82,81 m2, chân tháp xây. gạch có từ thời Lý. . Kỹ thuật xây dựng móng tháp có thể so sánh với nền gạch kiến ​​trúc thời Lý ở Hoàng thành Thăng Long. Những viên gạch xây tháp có khắc dòng chữ: “Lý Gia 3 Hoàng đế Long Thụy Thái Bình tạo tứ niên” (Vua Lý thứ 3, xây dựng năm Long Thụy Thái Bình thứ 4).

Xem Thêm : Chùa Đậu (Thường Tín) đón mùa Phật Đản năm 2022

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Cũng giống như những ngôi chùa cổ ở Việt Nam, chùa được xây dựng theo kiểu “ngoại công bất nhập”. Sân chùa là một vườn mẫu đơn rực rỡ. Bên phải chùa là Miếu Chúa, tức bà Trần Thị Ngọc Am, thứ phi của chúa Trịnh Tráng, tu hành ở chùa này, nên có câu đối “Tiên cung bái kiến ​​đất Phật. Ba mươi ba. các điệu múa xã của quê hương ”. Bà không chỉ có công lớn trong việc trùng tu chùa mà còn cùng nhân dân 13 thôn bỏ tiền ra xây dựng đình. Gian bên trái chùa là nhà tổ thứ nhất thờ Lý Thiên Tổ. Ông mất tại đây vào năm 1644 ở tuổi 55; Hiện chùa còn lưu giữ được pho tượng Chuyên Công bốc cháy khi tọa thiền.

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Đến nay, chùa Phật Tích có 7 gian tiền đường dùng để đón khách, 5 gian thờ Phật, A Di Đà và Tam thế, 8 gian nhà tổ và 7 gian thờ Thánh Mẫu.

Ngôi chùa có kiến ​​trúc thời Lý, thể hiện qua ba bậc bạt trên sườn núi. Các bệ hình chữ nhật dài khoảng 60 m, rộng khoảng 33 m, mặt ngoài xếp các tảng đá hình khối chữ nhật.

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Xem Thêm : Người niệm Phật thường bớt khổ đau hơn, vì sao vậy?

Theo truyền thuyết, tầng một là sân chùa có vườn hoa mẫu đơn, nơi kể chuyện Từ Thức gặp tiên nữ. Cấp thứ hai là nơi không còn tìm thấy kiến ​​trúc cổ ngày nay. Khi đào móng của ngôi chùa này, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều di vật điêu khắc thời Lý và nền của một tháp gạch hình vuông, mỗi cạnh dài 8,5 m. Nền thứ ba là cao nhất, có Long Trì (Ao Rồng) là một cái ao hình chữ nhật, đã cạn nước.

Khu bảo tháp

Phía sau sân có 32 ngôi bảo tháp được xây bằng gạch và đá, nơi lưu giữ xá lợi của các vị sư từng trụ trì tại đây, hầu hết được xây dựng từ thế kỷ XVII.

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Tháp lớn nhất là tháp Phổ Quang, cao 5,10 m, gồm đế, bệ thờ, hai tầng diềm và mái có đỉnh tròn.

Điêu khắc đá

Nét độc đáo của chùa Phật Tích không chỉ là những công trình kiến ​​trúc mà còn là những tác phẩm điêu khắc trên đá cổ. Nhiều tác phẩm điêu khắc thời Lý vẫn còn được lưu giữ tại chùa cho đến ngày nay. Ngay trên bậc thứ hai, có 10 tượng thú bằng đá cao 10 m gồm sư tử, voi, tê giác, trâu, ngựa, mỗi loại hai tượng, nằm trên bệ sen được tạc bằng đá khối lớn. Trong đó quan trọng nhất là pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh tọa thiền trên tòa sen, cao 1,86m hàng mét; thêm bệ đạt 2,69 m. Trên bệ và trong các cánh sen có rồng và hoa, một nét đặc trưng của mỹ thuật thời Lý.

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Trong chùa còn có các di vật thời Lý như đá ốp tường, gà chọi … trên đó có chạm khắc các hình Kim cương, Pháp bảo, chim thần, nhạc công, vũ nữ, v.v.

Lễ hội chùa Phật Tích và sự tích hoa mẫu đơn

Cứ đến ngày mùng 4 Tết hàng năm, nhân dân xã Phật Tích thường tổ chức lễ hội truyền thống để tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân đã sinh thành và xây dựng nên ngôi đền. Trong những ngày xuân tưng bừng ấy, du khách thập phương về đây lễ Phật, ai ai cũng đến đây để cầu một năm mới mạnh khỏe, công việc hanh thông, cầu cho gia đình hạnh phúc, ấm no. Ngoài ra, đến đây, du khách còn được thưởng ngoạn cảnh đẹp Kinh Bắc hay tham gia các trò chơi lễ hội như đấu vật, đánh cờ, đánh đu, hát quan họ …

Chùa Phật Tích ở Tiên Du, Bắc Ninh

Không chỉ được biết đến là ngôi chùa cổ kính bởi những trầm tích và kho tàng phong phú, chùa Phật Tích, huyện Tiên Du còn thu hút du khách thập phương bởi Lễ hội hoa mẫu đơn đầu xuân. Tương truyền rằng: Ngày xưa ở vùng núi Phật Tích và trong vườn chùa Phật Tích có trồng hàng nghìn bông hoa mẫu đơn. Hàng năm, vào mùa xuân, mẫu đơn nở đỏ rực cả một góc trời. Mọi người từ khắp nơi đổ về đây để thưởng hoa và viếng chùa. Trên trời, nàng tiên Giáng Hương thấy cảnh đẹp nơi trần gian, xin xuống trần gian dự lễ chùa. Nhưng vô tình, Giáng Hương làm gãy một cành mẫu đơn ngay giữa cửa chùa nên bị người chú ruột giữ lại. Từ Thức cởi áo cầu xin nàng chuộc tội. Cảm động trước nghĩa cử cao đẹp của quý ông, kiều nữ Giáng Hương đã hẹn anh ra ngoài và mời anh về “đất uốn” để hỏi cưới. Và từ đó, câu chuyện tình thơ mộng “Từ Thức gặp tiên” đã sống mãi với lễ hội hoa mẫu đơn chùa Phật Tích.

Nguồn: https://luanvan247.net
Danh mục: Đạo làm người

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button